تحلیل آماری؛ کدام باشگاه‌ها به جوانان اعتقاد دارند

به گزارش "بالیگپا"، مطالعه وضعیت بازیکنان جوان در سطح اول فوتبال جهان می‌تواند موضوعی جالب برای آکادمی‌های فوتبال در سرتاسر جهان باشد.

اعتماد کردن به بازیکنان جوان و پرورش آن‌ها می‌تواند یکی از افتخارآمیزترین و جذاب‌ترین جلوه‌های فوتبال در دوران مدرن باشد. در زمانه پولشویی از طریق ورزش، دلارهای نفتی و مالکیت چندگانه برخی باشگاه‌ها، دیدن رشد بازیکنان جوان در آکادمی‌ها و رسیدن این بازیکنان به این اصلی حسی تقریباً فراموش‌شده از زیبایی‌های فوتبال را به خاطر هواداران فوتبال می‌آورد. همه ما حس دیدن یک بازیکن بومی ۱۷ با ۱۸ ساله در اولین بازی خود برای تیم منطقه‌اش که باعث به وجود آمدن هواداران شده را تجربه کرده‌ایم که می‌تواند ترکیبی از از شور جوانی و غرور منطقه‌ای باشد.

موفقیت منچستریونایتد در دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰، بر اساس چنین چیزی ساخته شد؛ با نسلی که زیر نظر سرالکس فرگوسن به عنوان بازیکنان آکادمی باشگاه تحت نام «کلاس ۹۲» وارد این باشگاه شدند و نقشی کلیدی را در موفقیت‌های مرد اسکاتلندی روی نیمکت شیاطین سرخ ایفا کردند. در حقیقت، منچستریونایتد از ۳۰ اکتبر ۱۹۳۷ تا به امروز در هر مسابقه خود یک بازیکن پرورش یافته از آکادمی را در لیست تیم داشته که به معنای حضور بازیکنان آکادمی در بیش از ۴۰۰۰ مسابقه است. مشخصاً با توجه به جهانی شدن فوتبال در این روزها، هر بازیکن آکادمی نمی‌تواند به راحتی به تیم بزرگسالان منطقه خود برسد؛ اما همچنان رشد بازیکنان جوان یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های باشگاه‌های درجه یک محسوب می‌شود. به همین دلیل، این باشگاه‌های بزرگ در سطح اول فوتبال جهان، مدیرانی ویژه در بخش استعدادیابی و افرادی مخصوص برای کار در آکادمی استخدام می‌کنند. در عین حال، کسب درآمد از استعدادهای جوان در ابتدای دهه سوم زندگی می‌تواند منبع درآمد بزرگ برای باشگاه باشد. با این حال تیم‌های مختلف، بودجه‌ها، اهداف و سیاست‌های متفاوتی دارند و بازیکنان جوان در برخی لیگ‌ها، شانس بهتری برای حضور در تیم‌های اصلی دارند.

تکیه به بازیکنان جوان در اروپا به چه شکل است؟

موسسه آماری اوپتا ۱۰ لیگ برتر اروپا(پنج لیگ معتبر مشهور به علاوه هلند، پرتغال، بلژیک، ترکیه و چک) را بررسی کرده تا وضعیت بازیکنان جوان در این لیگ‌ها را مقایسه کند. منطقی است که لیگ‌های سطح بالا و پیشرفته اعتقاد کم‌تری به بازیکنان جوان داشته باشند. گردش مالی بیشتر در این لیگ‌ها باعث شده تا اهداف بزرگ‌تری برای باشگاه‌ها به وجود بیاید و بنابراین، توجه بخش استعدادیابی باشگاه‌ها به شناسایی بازیکنان در فرم مناسب است. با این حال پایین‌ترین درصد استفاده از بازیکنان جوان، مربوط به سوپرلیگ ترکیه است. در ۱۷ فصل گذشته که بررسی شده، ۵.۶ درصد از میزان حضور بازیکنان در لیگ ترکیه به بازیکنان زیر ۲۲ سال اختصاص یافته که ۲.۵ درصد پایین‌تر از نهمین تیم این قیاس است. البته نمی‌توان این موضوع را چندان غافلگیرکننده دانست؛ چرا که سوپرلیگ ترکیه همواره به حضور بازیکنان مشهوری معروف بوده که در سال‌های پایانی دوران بازی خود، ترکیه را برای حضور در رقابت‌های اروپایی انتخاب می‌کنند. گالاتاسرای، فنرباغچه و بشیکتاش به عنوان یه غول پایتخت ترکیه، همواره مشهور به استفاده از بازیکنان بزرگ و پا به سن گذاشته در آخرین سال‌های دوران بازی خود هستند.

در صدر این لیست، لیگ اردیویسه هلند قرار دارد. از فصل ۲۰۰۸/۲۰۰۹ به این سمت، ۲۳ درصد از دقایق بازی در بالاترین سطح فوتبال هلند به بازیکنان زیر ۲۲ سال تخصیص یافته است که نشان می‌دهد نزدیک به یک‌چهارم دقایق فصل، فرصت به بازیکنان ۲۱ ساله با جوان‌تر داده شده است. این درصد، نشانه بزرگی از اعتماد به جوانان در لیگ هلند است هرچند که با در نظر گرفتن آکادمی‌های باکیفیت در این کشور، منطقی به نظر می‌رسد. همچنین در برخی فصول، میزان حضور بازیکنان زیر ۲۲ سال در لیگ هلند، بیش از یک‌چهارم دقایق فصل بوده است. ۲۶.۴ درصد در فصل ۲۰۱۱/۲۰۱۲، حدود ۲۶ درصد در فصول ۲۰۱۴/۲۰۱۵ و ۲۰۱۵/۲۰۱۶ و ۲۸.۳ درصد در فصل ۲۰۱۹/۲۰۲۰ که به دلیل کرونا نیمه‌تمام ماند.

 شبیه‌ترین لیگ به هلند در این زمینه، لیگ بلژیک محسوب می‌شود که از فصل ۲۰۰۸/۲۰۰۹ تاکنون، حداقل ۱۴ درصد از دقایق بازی به بازیکنان زیر ۲۲ سال اختصاص یافته است. برای اینکه بالا بودن این میزان را متوجه شوید، باید بگوییم که در لیگ برتر انگلیس، لالیگا و سری آ هرگز چنین درصدی به ثبت نرسیده است. در فصل گذشته نیز ۲۱.۸ درصد از دقایق بازی به بازیکنان زیر ۲۲ سال رسید که بیش‌ترین اعتماد به این بازیکنان در لیگ‌های اروپایی محسوب می‌شد.

اوضاع پنج لیگ معتبر چطور است؟

در بین پنج لیگ معتبر و بزرگ اروپایی، بیشترین اعتماد به بازیکنان جوان در لیگ یک فرانسه بوده است. در ۱۰ فصل از ۱۱ فصل گذشته بیش‌ترین میزان دقایق بازی به بازیکنان زیر ۲۲ سال در پنج لیگ معتبر اروپایی در لیگ فرانسه ثبت شده است. به طور میانگین در ۱۷ فصل اخیر، ۱۴.۸ درصد از دقایق بازی به بازیکنان جوان رسیده که این عدد در پنج فصل اخیر به ۱۶.۱ درصد افزایش پیدا کرده است؛ در دو فصل اخیر نیز این عدد به رقم قابل توجه ۱۷.۴ درصد رسیده است. مشخصا با توجه به اینکه منابع مالی کم‌تری در لیگ فرانسه نسبت به چهار لیگ معتبر اروپایی دیگر وجود دارد، اعتماد بیشتر به بازیکنان جوان در لیگ فرانسه منطقی است؛ اتفاقی که باعث شده فروش بازیکنان پرورش یافته از آکادمی، یکی از منابع درآمد اصلی تیم‌های فرانسوی باشد.

 در رده دوم، لیگ بوندسلیگا آلمان قرار دارد که در ۱۷ سال اخیر ۱۳ درصد در آن به بازیکنان زیر ۲۲ سال فرصت بازی داده شده است. با این حال برخلاف لیگ فرانسه، اعتماد به بازیکنان جوان در آلمان از فصل ۲۰۱۷/۱۸ به این سمت کاهش پیدا کرده است؛ به طوری که ۹.۶ درصد حضور جوان‌ها در فصل گذشته، پایین‌ترین میزان اعتماد به بازیکنان جوان در ۱۷ فصل اخیر بوده است.

در سری آ ایتالیا، لیگ برتر انگلیس و لالیگا نگاه چندانی به بازیکنان جوان وجود ندارد. لیگ برتر انگلیس بین پنج لیگ معتبر با ۸.۱ درصد استفاده از بازیکنان جوان، کم‌ترین میزان اعتماد به این بازیکنان را دارد در حالی که این شاخص در دو فصل اخیر با ۱۱.۳ و ۱۰ درصد استفاده از جوان‌ها به اوج خود رسیده است. پس از آن، سری آ با ۸.۴ درصد دقایق بازی به بازیکنان جوان قرار دارد و لالیگا با ۹.۲ درصد در رده‌ بعدی قرار می‌گیرد؛ مانند لیگ برتر انگلیس، اعتماد به جوانان در لالیگا نیز طی فصول اخیر افزایش پیدا کرده است.

درصد استفاده از بازیکنان در ۱۰ لیگ طی ۱۷ فصل اخیر

روشی دیگر برای بررسی میزان اعتماد به بازیکنان جوان نگاه به میانگین سنی باشگاه‌ها در ترکیب اصلی خود است. اوپتا در این بررسی از فصل ۲۰۱۱/۲۰۱۲ تا به امروز ۱۰ لیگ برتر اروپایی را بررسی کرده و مطابق انتطار، پایین‌ترین میانگین سنی در ترکیب مربوط به لیگ هلند است(۲۴ سال و ۲۵۶ روز) و بالاترین میانگین سنی مربوط به سوپرلیگ ترکیه(۲۷ سال و ۳۱۰ روز) است. در این ۱۴ تیم جوان فوتبال اروپا، ۱۲ باشگاه از هلند هستند اما در صدر این لیست، باشگاه فرانسوی استراسبورگ قرار گرفته که با مالکیت مشترک به همراه باشگاه چلسی، تبدیل به جوان‌ترین تیم ۱۰ لیگ معتبر اروپایی شده است. در فصل گذشته، میانگین سنی استراسبورگ ۲۱ سال و ۱۰۶ روز سن بود که تقریبا یک سال بیش از دومین تیم جوان در این لیست است(آیندهوون در فصل ۲۰۱۳/۱۴ با ۲۲ سال و ۸۴ روز سن). 

چلسی که مالکان مشترکی با استراسبورگ دارد، از زمان مالکیت تاد بولی و شرکایش در blueco نیز سیاست فوق‌العاده‌ای در استفاده از بازیکنان جوان در پیش گرفته است. البته باید این موضوع را در نظر گرفت که اکثر بازیکنان جوان حاضر در این دو تیم، از تیم‌های دیگر جذب شده‌اند و پرورش‌یافته آکادمی این دو باشگاه نیستند.

اگر کارایی آکادمی‌ها را در نظر بگیریم، والنسیا به شکلی موثر روی بازیکنان پرورش‌یافته از آکادمی خود به دلیل مشکلات مالی سرمایه‌گذاری کرده است. در فصل ۲۰۲۳/۲۰۲۴، میانگین سنی ترکیب والنسیا ۲۳ سال و ۲۴۷ روز سن بود که جوان‌ترین تیم لالیگا از فصل ۲۰۱۱/۲۰۱۲ محسوب می‌شد و تیم آن‌ها در فصول ۲۰۲۲/۲۰۲۳ و ۲۰۲۴/۲۰۲۵، در بین شش تیم جوان لالیگا در فصول اخیر قرار دارد. در فصل گذشته، بارسلونا با میانگین سنی ۲۴ سال و ۲۴۸ روز سن و ۱۰ بازیکن پرورش یافته از لاماسیا(به همراه دنی اولمو که پس از ۱۰ سال جدایی از بارسلونا از لایپزیش به این تیم برگشت) به قهرمانی رسید تا آن‌ها جوان‌ترین تیم قهرمان در لالیگا باشند.

با این حال جوان‌ترین تیم پنج لیگ معتبر اروپایی که از فصل ۲۰۱۱/۲۰۱۲ به این سمت به قهرمانی رسیده، پاری‌سن‌ژرمن در فصل کسب سه‌گانه است. تیم لوییز انریکه که قهرمان لیگ قهرمانان اروپا، لیگ یک فرانسه و جام حذفی این کشور شد، میانگین ۲۳ سال و ۱۷۹ روز سن داشت. از زمان جدایی بازیکنانی چون نیمار و مسی پاری‌سن‌ژرمن استراتژی سرمایه‌گذاری روی بازیکنان جوان را پیاده کرد که تا این‌جا کاملاً موثر بوده است. اما برخی تیم‌ها برای مدت طولانی‌تری با هزینه کم‌تر این سیاست را در پیش گرفته‌اند.

از بین تیم‌هایی که از فصل ۲۰۱۱/۲۰۱۲ در بالاترین سطح این ۱۰ لیگ بوده‌اند، آلکمار با میانگین ۲۳ سال و ۲۵۶ روز سن بیش‌ترین ثبات را در استفاده از بازیکنان جوان داشته که پشت سر آنها نیز دو باشگاه هلندی هیرنفین و آژاکس قرار دارد. در سمت مقابل، مسن‌ترین تیم این ۱۰ لیگ فنرباغچه با ۲۸ سال و ۱۲۸ روز سن بوده است. 

مشخصاً تنوع بسیار زیادی در فرهنگ تیم‌ها و اهداف آن‌ها در اروپا وجود دارد؛ برخی تیم‌ها استفاده از بازیکنان جوان را ضروری می‌بینند در حالی که برخی از این سیستم به عنوان یک مانع یاد می‌کنند. در حالی که هیچ درست و غلطی وجود ندارد، به نظر می‌رسد که تیم‌های بزرگ بیشتر از قبل روی به بازیکنان جوان می‌آوردند و موفقیت بارسلونا و پاری‌سن‌ژرمن، دلیل آن را به خوبی نشان می‌دهد.