تغذیه فوتبالیست‌ها، سوختی برای ۹۰ دقیقه‌‌

به گزارش "بالیگپا"، فوتبال ورزشی متناوب با شدت متغیر است؛ بازیکن در طول مسابقه بارها بین راه رفتن، دویدن، اسپرینت و درگیری فیزیکی جابه‌جا می‌شود. به همین دلیل، از نگاه علمی، سیستم انرژی در فوتبال ترکیبی است و نیاز تغذیه‌ای آن با بسیاری از ورزش‌های دیگر تفاوت دارد. پژوهش‌های مروری در حوزه تغذیه ورزشی فوتبال نشان می‌دهد کربوهیدرات همچنان مهم‌ترین منبع سوخت برای عملکرد مسابقه‌ای است.

مطالعات نشان داده‌اند که تخلیه ذخایر گلیکوژن عضلانی در نیمه دوم مسابقه با افت توان دویدن پرشدت و کاهش کیفیت تصمیم‌گیری همراه است. به همین دلیل توصیه می‌شود بازیکنان پیش از مسابقه، ذخایر کربوهیدراتی خود را به حد مناسب برسانند و در مسابقات یا تمرینات طولانی، در صورت امکان از دریافت کربوهیدرات حین فعالیت استفاده کنند.

یکی از یافته‌های مهم مقالات مروری این است که بخش قابل‌توجهی از فوتبالیست‌ها — حتی در سطوح حرفه‌ای — دریافت کربوهیدرات کمتری از مقدار توصیه‌شده دارند. این موضوع می‌تواند باعث خستگی زودرس و افت توان تکرار اسپرینت شود؛ شاخصی که در فوتبال تعیین‌کننده است.

در کنار کربوهیدرات، پروتئین برای ترمیم بافت عضلانی و سازگاری تمرینی اهمیت دارد. تحقیقات پیشنهاد می‌کنند توزیع مصرف پروتئین در طول روز و دریافت آن در ساعات اولیه پس از تمرین یا مسابقه، به ریکاوری بهتر کمک می‌کند. این موضوع به‌ویژه در دوره‌های فشردگی مسابقات اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

پژوهش‌ها همچنین به نقش زمان‌بندی تغذیه (nutrient timing) اشاره می‌کنند؛ یعنی فقط نوع ماده غذایی مهم نیست، بلکه زمان مصرف آن نیز اهمیت دارد. فاصله مناسب وعده پیش از مسابقه، تغذیه بین دو نیمه، و وعده ریکاوری پس از بازی، همگی بر عملکرد و بازسازی ذخایر انرژی اثر می‌گذارند.

در سال‌های اخیر موضوع تغذیه شخصی‌سازی‌شده نیز پررنگ شده است. بر اساس این رویکرد، رژیم غذایی باید بر پایه پست بازی، ترکیب بدن، حجم دوندگی، اهداف بدنی و حتی پاسخ متابولیک فرد تنظیم شود — نه یک نسخه واحد برای کل تیم.

جمع‌بندی شواهد علمی روشن است: در فوتبال سطح بالا، تغذیه دیگر موضوع جانبی نیست؛ بلکه بخشی از استراتژی عملکرد محسوب می‌شود و می‌تواند تفاوت بین افت بدنی در دقیقه ۷۵ و حفظ کیفیت بازی تا پایان مسابقه را رقم بزند.

انتشار: ۲۰۲۳